Litoteka

Przegląd

Dlaczego zachować okazy rud

Złoża kopalin są częścią naturalnego dziedzictwa ludzkości, a jednak, co zrozumiałe, ulegają zniszczeniu w miarę eksploatacji, i jest to proces normalny. Uważamy, że zapis ich bogactwa mineralnego powinien zostać zachowany – dla dobra przyszłych pokoleń, dla badań nad genezą rud, a także, co istotne, dla poszukiwań złóż. To oczywiste: zwiększasz szanse na odkrycie nowych złóż, jeśli rozumiesz, jak powstają, w jakim środowisku geologicznym występują („kraj słoni”) i jak wyglądają. Interesująca jest nie tylko sama ruda, ale także wzory przeobrażeń otaczających złoże, ponieważ zazwyczaj stanowią one znacznie większy (= łatwiejszy do znalezienia) cel poszukiwawczy niż samo ciało rudne. Dlatego systemy złożowe należy badać holistycznie, jako całość.

Inicjatywa

Celem inicjatywy, którą niedawno rozpoczął Redstone, jest zgromadzenie, zdigitalizowanie i udostępnienie w internecie do bezpłatnego dostępu reprezentatywnych zespołów rud z różnych złóż światowej klasy, z ambitnym zamiarem uchwycenia w przyszłości po jednym złożu każdego „typu”. W odróżnieniu od podobnej inicjatywy (której nie wymieniamy z nazwy) nacisk kładziony jest tu na bezpłatne udostępnienie tej cyfrowej kolekcji na całym świecie oraz na zgromadzenie dla każdej lokalizacji typowej jak najpełniejszego zespołu skał, obejmującego pełną stratygrafię skał otaczających, style przeobrażeń, pełną gamę tekstur rud, a także wszelkie interesujące cechy strukturalne, takie jak brekcje itp. Ze względu na ogrom zadania, obejmującego ok. 100–200 próbek na złoże, oraz dlatego, że przedsięwzięcie to jest finansowane wyłącznie prywatnie i realizowane w czasie wolnym od pracy, początkowo nacisk położono na stworzenie kolekcji próbek „surowych” (grab samples) i polerowanych płyt, w tym rdzeni wiertniczych. W przyszłości z odłożonego materiału zostaną przygotowane polerowane bloki i szlify cienkie do mikroskopii w świetle odbitym i przechodzącym. Oprócz galerii próbek ręcznych i polerowanych bloków każdej „lokalizacji typowej” będzie towarzyszył zwięzły opis złoża, mapa geologiczna z przekrojami, model genetyczny, lista wskazówek poszukiwawczych, bibliografia oraz ewentualnie zestaw zdjęć z wyrobisk podziemnych i terenu.

Cele i korzyści

Ufamy, że gdy inicjatywa będzie bardziej zaawansowana, okaże się równie użyteczna dla przemysłu surowcowego, jak dla badań nad rudami, i że spełni swoje dwa główne cele: zachowanie wspaniałego dziedzictwa przyrody oraz przyczynianie się do poszerzania wiedzy o złożach kopalin, a co ważne – odkrywanie nowych!

Podziękowania

Chciałbym w tym miejscu podziękować kolegom z przemysłu i środowiska akademickiego, którzy dotychczas pomogli w tym przedsięwzięciu, a także prosić o dalszą pomoc, porady i ewentualne darowizny, które będą niezbędne w miarę rozrastania się kolekcji. Chciałbym też prosić potencjalnych użytkowników o cierpliwość, gdyż jest to zadanie bardzo czasochłonne, które postępuje powoli, ale jak wiecie, dla nas, geologów, czas ma zupełnie inny wymiar…

Modele złóż rud i litoteka

Ta część serwisu jest obecnie w budowie, ale oto pierwszych pięć planowanych typów złóż wraz z przewidywanym harmonogramem:

1. Cynkowo-ołowiowe typu Mississippi Valley (MVT)złoże Pomorzany, Śląsk, PolskaIII kw. 2015
2. Cynkowo-ołowiowe „typu irlandzkiego”złoża Lisheen / Galmoy, Irlandia2016
3. Cynowe (-miedziowe) typu żyłowegozłoże San Rafael, Cordillera Carabaya, PeruI kw. 2015
4. Miedziowe (-srebrowe) typu Kupferschieferzłoża Rudna / Lubin, Polska2016
5. Magmowe niklowo-miedziowezłoże Sudbury, Kanada2016

Aby przejść do modeli i litoteki, przejdź do muzeum zdjęć